Muqdisho iyo Marka

Marka hore 

Muqdisho iyo Marka

Yusuf-Garaad

Waxaan soo dhoweynayaa, General Khaliif Ereg, oo maanta loo magacaabay Wasiirka Amniga Qaranka.

Agaasimihii hore ee Nabadsugidda, Axmed Macallin Fiqi, oo Wasiirka cusub hore madax ugu ahaan jiray, isla markaasna Amniga ay ka wada shaqeeyeen xilli aad u adag ayaa saaka qoraal uu soo saaray ku tilmaamay General Ereg in uu yahay “nin leh aqoonteeda iyo kartideeda”.

Marxaladda uu maanta dalku ku jiro siyaasad ahaan iyo Amni ahaanba ma ahan mid sahlan.  Waxaan u rajeynayaa Ereg in uu xilka loo magacaabay ku guuleysto.

Dabcan Amni xumada Muqdisho xusuusin uma baahna oo dabcan ay ugu horreyso Villa Somalia. Bal in la xaqiijiyo in aan mar dambe dagaal fool-ka-fool ihi ka dhicin Xafiiska iyo Hooyga Madaxweynaha.

Waxaa iga xusuusin ah in Gobolka Shabeellada Hoose lagu dilay dad badan oo rayiod ah, qaar ka sii badan lagu dhaawacay, qaarna ay barakiciyeen dagaallo.

Wasiirka waxan u soo jeedin lahaa in tallaabooyinka ugu horreeya uu ku darsado in ciidammada Amniga looga fadhiyo in Shabeellada Hoose ay ka dhigaan gobol nabad ah oo shacabka ku dhaqan naftooda iyo maalkooda ay dowladdu u dammaanad qaaddo in ay ka nabadgelayaan Malliishiyo Beeleed.

Ii Dhis ka dibna ii Nadiifi

Arrad mise Uskag?

Yusuf-Garaad

Waxaan maqli jiray Arrad waa dan laakiin Uskag waa dadnimo xumo.

Turkey waxay noo dhistay waddooyin. Waxay u sameysay nalal aad u iftiin badan. Sax ma kula tahay in haddana loogu daro in ay qashinka iyagu ka qaadaan waddooyinka? Maxaan markaa isku tilmaannaa haddaan nahay Soomaalida Muqdisho ku nool? 

Waan qirayaa in ay jiraan Soomaali ka shaqeysa nadaafadda Muqdisho, xushmadna waan u hayaa. Laakiin weli waxaan arkaa Turki ka shaqeyneysa nadaafadda Muqdisho sidii in ay naga reer Xamarsan yihiin ama ay naga Soomaalisan yihiin.

Dad badan ayaan weydiiyay sababta. Kamase helin jawaab aan ku qanco. 

Waxaa jawaabta ii sheegay dhagxaan, loox iyo muraayado. Waa derbiyada dhaadheer ee shubka  ah iyo muraayadaha quruxda badan ee dhismayaasha magaalada ku yaalla iyo kuwa kale ee hadda la dhisayo.

Waxay ii sheegeen in dadka Muqdisho ay ku fara adeygaan, horumariyaan, aadna u naashnaashiyaan hantidooda gaarka ah.

Waddooyinka magaaladuna waxay ii sheegeen in dadka Muqdisho aanay dan ka lahayn waxa iyaga ka dhexeeya oo ay u arkaan wax aanay iyagu lahayn.

Haddii waddooyinka naloo dhiso, oo nalal nalookugu sameeyo, sow nalama gudboona in aan annagu nadiifsanno?

Ma af Soomaali baa?

Ma af Soomaali baa?

Yusuf-Garaad

Xildhibaan waa af Soomaali. Waa laba eray oo la isu geeyay oo ah xil iyo dhib.

Laakiin Xildhibaane waa maxay?

Nabad-doon la garay, waaba hadday dhab tahay oo uu nabad doonayee. Waxaa uu ka kooban yahay laba eray oo kala ah nabad iyo doonis.

Laakiin nabad-doone maxaa keenay?

Xildhibaane iyo Nabad-doone labadaba waan arkay dad adeegsanaya, xataa idaacado wareysi qaadaya ayaan ka dhegeystay.

Xarafka “e” ee laga daba marinayo magaca si dhadhan Talyaani loogu yeelo sida “dottore” oo kale, ma ilbaxnimaa la moodaa?

Ma garan waxa qofku isaga oo aan ka fiirsan uu uga qeyb qaadanayo in la dhalanrogo erayo af Soomaali ah.

Fadlan taladaada ku reeb xagga hoose. 

Fadlan Xaqdhowr Marxuumka

Aan Xaqdhowrno Marxuumka

Inqaasta Yusuf-Garaad

Maalmahaan la sooman yahay ayay soo bateen dilalka Muqdisho.  Dhowr iyo toban ruux ayaa Muqdisho lagu dilay dhowrkii maalmood ee bishan Barakaysan ee Ramadan. Waxaa u dambeeyay, Xildhibaanka saaka la dilay. Dhammaantood Allah ha u naxariisto.

Qofku marka uu dhinto wuxuu leeyahay xuquuq ay ka mid tahay in sharafta iyo heybaddiisa la dhowro.

Waxaan sawir qaadayaasha oo ay ku jiraan weriyayaasha, booliiska iyo goobjoogayaasha  sita mobile-ka caaqilka ah aan u soo jeedin lahaa in ay ka fiirsdaan sawirrada ay qaadayaan iyo sida ay u adeegsanayaan.

Ma ahan in wax aanad raalli ka ahaateen in lagugula kaco ad adigu kula kacdo qofka dhintay oo aan isagu yac iska dhihi karin.

Ma ahan in sawirro laga qaado qofka oo dhiig dhex yaalla, indhuhu ay rogan yihiin, afka kala haya amaba dhambacaad u dhacay ama laga yaabo in uu si kale oo aan munaasab ahayn u yaal, meel aan munaasab ahayna dul yaal.

Haddii ay dhacdo in sawirro noocaas ah ama kuwo ka sii xun aad qaaddo fadlan ha soo dhigin baraha internetka.

Tan labaad waa in laga fiirsado goorta iyo sida loo sii deynayo ama loo shaacinayo magaca marxuumka.

Waa in la isku dayaa in ehelkiisa la wargeliyo, ka hor inta aan saxaafadda laga sii deyn magaca marxuumka.

Ilaaheey naguma keeno, ee bal qiyaas adiga oo internetka iska dhex mushaaxaya in uu kugu soo baxo sawirka aabbahaa, hooyadaa, walaal, xaaskaaga, ninkaaga ama saaxiibkaa oo ay haddaayay kuugu dambeysay laakiin hadda dhiig dhex yaalla aadna arkeyso in uu meyd yahay?

Mas’uuliyaddan waxaa iska leh saxaafadda, howlwadeennada caafimaadka, booliiska iyo dowladda. Sidoo kale shacabka oo dhan ayay tahay in ay ka qeyb qaataan xaq dhowrka marxuumka iyo ehelkiisa.